Prometeizm (etyka).html



Ten artykuł dotyczy etyki. Zobacz też: prometeizm – ruch polityczny.

Prometeusz na obrazie Heinricha Fügera (1817).

Prometeizm lub postawa prometejska – postawa etyczna, dla której ideałem moralnym jest dobrowolne podporządkowanie działań jednostki dobru większych grup społecznych lub nawet całej ludzkości. Nawiązuje do mitycznej postaci Prometeusza. Oznacza także bunt przeciwko boskim wyrokom i siłom natury oraz cierpienie własne w imię szczęścia ogółu.

Przykładami z literatury mogą być dr. Rieux z Dżumy Alberta Camusa, Kordian z dramatu romantycznego Juliusza Słowackiego oraz Konrad w III części Dziadów Mickiewicza - jego prometejska postawa ukazana jest w Wielkiej Improwizacji, postać doktora Judyma z Ludzi bezdomnych Stefana Żeromskiego oraz biblijny Adam w utworze Dies irae Jana Kasprowicza.

Pojęciem, które wiąże się z postawą Prometeusza, jest tzw. kompleks Prometeusza, czyli dążenie do uzyskania przewagi nad własnym ojcem.