Norbert Barlicki.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| Norbert Barlicki | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 6 czerwca 1880 Sieciechów, Imperium Rosyjskie |
| Data i miejsce śmierci | 27 września 1941 Oświęcim okupowany przez III Rzeszę Niemiecką |
| Przynależność polityczna | Polska Partia Socjalistyczna |
Norbert Barlicki (ur. 6 czerwca 1880 w Sieciechowie k. Radomia, zm. 27 września 1941 w Oświęcimiu) - działacz i przywódca PPS, publicysta, prawnik, nauczyciel.
Był członkiem PPS od 1902 roku, w latach 1904-05 działał w organizacji PPS w Zagłębiu potem w organizacjach Warszawy, Łodzi, Wilna.
Podczas rozłamu partii w 1906 r. opowiedział się po stronie PPS-Lewica. Działał w jej strukturach przez kilka następnych lat, do 1914 r. Aresztowany po raz pierwszy przez carską policję w 1911 r. pod zarzutem działalności rewolucyjnej został osadzony na Pawiaku. Wobec braku dowodów wypuszczono go na wolność. W połowie 1915 r. powrócił do działania w PPS (dotychczasowej PPS-Frakcja Rewolucyjna).
Zajmował się wówczas problemami wsi podejmując działania w Związku Chłopskim na rzecz programu niepodległościowego. Z ramienia Związku uczestniczył w Unii Stronnictw Niepodległościowych a następnie Komitetu Naczelnego Zjednoczonych Stronnictw Niepodległościowych przekształconego następnie w Centralny Komitet Narodowy w Warszawie.
Przejściowo w 1915 r. członek władz PSL-Wyzwolenie (uczestniczył w kongresie założycielskim).
Na XIII Zjeździe PPS w 1917 r. wybrany został do Centralnego Komitetu Robotniczego PPS.
Od maja 1916 r. do maja 1918 r. z ramienia PPS radny Warszawy. Za wystąpienie przeciw narzucaniu traktatu brzeskiego i odczytanie deklaracji w sprawie wyborów do Rady Stanu, Barlicki został aresztowany 11 kwietnia 1918 r. i internowany w twierdzy modlińskiej. Zwolniony po siedmiu miesiącach, w pierwszym dniu Niepodległości 11 listopada 1918 r. Po odzyskaniu niepodległości był wiceministrem spraw wewnętrznych w rządzie Jędrzeja Moraczewskiego.
Podczas wojny polsko-bolszewickiej był członkiem Rady Obrony Państwa, uczestniczył w rokowaniach pokojowych w Mińsku i Rydze (sierpień 1920 - marzec 1921). Podczas rozmów, w przeciwieństwie do Leona Wasilewskiego (drugiego reprezentanta PPS w delegacji) opowiedział się przeciwko programowi federacyjnemu Józefa Piłsudskiego, a po stronie inkorporacyjnego stanowiska centroprawicy reprezentowanego przez Jana Dąbskiego i Stanisława Grabskiego.
Od 13 lutego do 20 kwietnia 1926 roku był ministrem robót publicznych w rządzie Skrzyńskiego.
W 1919 roku został wybrany do Rady Naczelnej PPS, następnie do Centralnego Komitetu Wykonawczego (1926-1931 pełnił funkcję przewodniczącego CKW). Od 1919 do 1935 był posłem na Sejm, w ramach Związku Parlamentarnego Polskich Socjalistów (w okresie 1920 - 1926 był przewodniczącym klubu ZPPS). W 1930 r. pozbawiony mandatu poselskiego, oskarżony w procesie brzeskim. Jako czołowy działacz Centrolewu został w 1932 r. skazany na dwa i pół roku więzienia. Wyrok odbywał razem ze Stanisławem Dubois w więzieniu mokotowskim (25 listopada 1933 - 8 maja 1934 r.).
Po rozłamie, w 1928 r. w wyniku którego powstała PPS dawna Frakcja Rewolucyjna, stanął na czele Tymczasowego Komitetu Organizacyjnego Warszawskiego OKR PPS i przewodniczył okręgowi warszawskiemu do 1931 r. a następnie od 1933 do 1934 r. W 1935 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Warszawskiego OKR PPS.
Na XXIV Kongresie PPS w 1937 r. został wybrany do Rady Naczelnej PPS ale od 1937 r. nie był wybierany do władz organizacji warszawskiej (Warszawski OKR). Powodem była "jednolitofrontowa" postawa Barlickiego. W 1936 r. odpowiadając na inicjatywę KPP podjął udaną próbę zorganizowania redakcji „Dziennika Popularnego”. Pierwszy numer pisma ukazał się 16 października 1936 r. Po utworzeniu zespołu redakcyjnego został jego naczelnym; (zastępcą był Stanisław Dubois a współpracownikami: Wiktor Grosz, Julian Hochfeld, Wanda Wasilewska, Emil Zegadłowicz). Pismo w dniu 3 marca 1937 r. zostało zamknięte przez władze administracyjne.
W 1937 roku został wybrany przez Radę Miejską na prezydenta Łodzi, ale nie objął stanowiska z powodu niezatwierdzenia wyboru przez władze państwowe oraz rozwiązanie Rady Miejskiej.
W czasie okupacji hitlerowskiej był jednym z organizatorów lewicowych grup PPS do walki z okupantem będąc w zdecydowanej opozycji do PPS-WRN wiążącej się ze ZWZ uznawanej przez niego za sanacyjną. Nawiązuje kontakty z Centralnym Komitetem Organizacji Niepodległościowych.
Wraz z Adamem Kuryłowiczem, Piotrem Gajewskim i Marianem Kubickim oraz ludowcem Edwardem Wieczorkiem wydaje konspiracyjne pismo "Chłop i Robotnik", jako organ Związku Chłopów i Robotników.
Aresztowany przez Gestapo 21 kwietnia[1] 1940 roku. Zginął w obozie koncentracyjnym Auschwitz w (obecnie Oświęcim), gdzie do końca uczestniczył w pierwszej organizacji ruchu oporu.
Był współredaktorem "Robotnika".
Barlicki jako patron
Imię Norberta Barlickiego nosi:
- Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 1 Uniwersytetu Medycznego w Łodzi;
- Publiczna Szkoła Podstawowa przy ZPO w Sieciechowie;
- plac w Łodzi;
- Niewielki statek pływający w Krynicy Morskiej (ok. 1962 r.);
- ulice w: Będzinie, Bielsku-Białej, Gliwicach, Katowicach, Koszalinie, Krakowie, Kutnie, Nowym Sączu, Opolu, Sokółce, Szczecinie, Świętochłowicach, Świnoujściu, Tomaszowie Mazowieckim, Wałbrzychu, Wrocławiu, Zgierzu. W Gdańsku-Wrzeszczu w 1946 r. imieniem Barlickiego nazwaną dawną Bahnhofstraße (Dworcową). Władze zmieniły jednak nazwę na Juliana Marchlewskiego. Obecnie Romana Dmowskiego.
Imię Barlickiego nosiły również nieistniejące Zakłady Przemysłu Wełnianego "NORBELANA" W Łodzi. Od 1947 do 1948 r. jego imię nosił również Dzielnicowy Komitet PPS w Państwowych Zakładach Przemysłu Bawełnianego Nr 1 w Łodzi.
Spis treści |
Przypisy
- ↑ według innych źródeł 3 lipca
edytuj Ważniejsze prace
- Proletariat, Warszawa 1947
- Wybór przemówień i artykułów z lat 1918-1939, oprac. J. Tomicki, Warszawa 1964
- Muszą zamilknąć spory na lewicy. Wybór pism, wstęp i wybór J. Tomickiego, Warszawa 1980
edytuj Bibliografia
- Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, tom 1, ISBN 83-05-11327-2* * Słownik historii doktryn politycznych, t. 1, Warszawa 1997, s. 150 i n.
- Aleksandra Tymieniecka, Warszawska organizacja PPS 1918-1939, Warszawa 1982 ISBN 83-01-04204-4
edytuj Linki zewnętrzne
| W dniu zaprzysiężenia |
Aleksander Skrzyński • Adam Chądzyński • Stanisław Grabski • Władysław Kiernik • Stefan Majewski p.o. • Jędrzej Moraczewski • Stanisław Osiecki • Stefan Piechocki • Władysław Raczkiewicz • Józef Radwan • Jerzy Zdziechowski • Bronisław Ziemięcki |
 |
| Późniejsi członkowie rządu |
Norbert Barlicki • Jan Stanisław Jankowski p.o. • Mieczysław Rybczyński p.o. Lucjan Żeligowski |
Józef Piłsudski • Władysław Grabski • Norbert Barlicki • Kazimierz Bartel • Adam Chądzyński • Artemiusz Czerniawski • Roman Dmowski • Jan Kanty Fedorowicz • Józef Haller • Stanisław Haller • Józef Leśniewski • Maciej Rataj • Aleksander Rosset • Tadeusz Rozwadowski • Eustachy Sapieha • Leopold Skulski • Jan Stapiński • Stanisław Szeptycki • Stanisław Śliwiński • Wojciech Trąmpczyński • Jan Woźnicki