Herbert George Wells.html



Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Wells w roku 1922

Herbert George Wells (ur. 21 września 1866, zm. 13 sierpnia 1946) – powieściopisarz angielski, jeden z pionierów gatunku science fiction.

edytuj Biografia

edytuj Młodość

Urodził się w Bromley, hrabstwo Kent (obecnie dzielnica Londynu) jako czwarty, ostatni syn Josepha Wellsa i Sarah Neal. Dzieciństwo spędził w "Atlas House" przy "47 The High Street" – nędznej kamienicy. Jego rodzice z trudem radzili sobie z utrzymaniem rodziny. Ojciec, Joseph Wells, próbował swych sił prowadząc mały sklepik, pracując jako ogrodnik i jako zawodowy gracz w krykieta. Jednak w 1877 r. złamał nogę, w związku z czym nie mógł zarabiać na życie. Z tego powodu matka Herberta – Sarah Neal zaczęła pracę jako służąca w "Up Park" – siedzibie miejscowych bogaczy. Jednak jej charakter spowodował utratę pracy w 1893 r.

W 1874 r. Herbert również złamał nogę. To nieszczęśliwe zdarzenie spowodowało, że przykuty na dłuższy czas do łóżka ośmioletni wówczas Herbert z nudów zaczął czytać ogromną ilość książek, co w znaczącym stopniu ukształtowało jego osobowość i bogatą wyobraźnię. W tym samym roku wstąpił do szkoły podstawowej nazwanej na cześć Thomasa Morleya – "Akademią Handlową pana Morleya". Tam uczył się podstaw ortografii, matematyki, stylistyki, historii i księgowości. Jednak wypadek ojca zmusił Herberta w 1879 r. do opuszczenia szkoły. W 1880 r. próbował swych sił jako stażysta w sklepie tekstylnym w Windsorze, jednak ta trudna i monotonna praca stanowiła dla młodego człowieka ciężkie przeżycie. Następnie został pomocnikiem nauczyciela w malutkiej, prywatnej szkole w Wookey. Jednak szkoła zbankrutowała i Wells trafił do apteki w Midhurst jako uczeń. Rodzice nie byli w stanie utrzymać Wellsa, więc i ten etap jego życia zakończył się niepowodzeniem. Zmuszony przez życie piętnastoletni chłopiec wrócił znów do sklepu tekstylnego, tym razem w Southsea, ale ciężka wielogodzinna praca dawała mu się we znaki i po dwóch latach wrócił do matki do "Up Park".

edytuj Studia

Wells trafił następnie do szkoły średniej w Midhurst prowadzonej przez Horacego Byatta, gdzie uczył się już wcześniej łaciny podczas pracy w aptece. Tam został nauczycielem na stażu. W tym też czasie podnosił swe kwalifikacje jako nauczyciel i w 1884 r. uzyskał roczne stypendium w "Kensington Normal School" w Londynie za świetne wyniki egzaminów. Studiował tam głównie biologię pod okiem Tomasza Huxleya, osiągając bardzo dobre oceny. Niestety nie stać go było na zamieszkanie w Londynie, więc zamieszkał w Westbourne Park w ciasnym i zimnym pokoiku, i codziennie dojeżdżał, lub gdy go nie było na to stać, docierał pieszo do szkoły. W następnym roku studiował fizykę, ale już nie z tak świetnymi wynikami. Następny rok studiował geologię, ale nie zdał egzaminów i w 1887 r. musiał opuścić szkołę. W tym czasie był także redaktorem w czasopiśmie studenckim "The Science School Journal", gdzie ukazała się w 1888 jego pierwsza wersja późniejszego Wehikułu czasu.

edytuj Praca

W 1887 r. trafił do szkoły pod nazwą "Akademia Holt" w Wrexham w Walii. Tam podczas rozgrywek sportowych doznał ciężkiego urazu nerki, a po tym wypadku i po stwierdzeniu gruźlicy wrócił do "Up Park". W 1888 r. znalazł pracę jako nauczyciel języka angielskiego, matematyki i rysunków w "Henley House School" w Londynie, zdobywając uznanie wśród swych uczniów. W latach 1890-1893 uczył w "University Correspondence College", lecz jego praca polegała bardziej na sprawdzaniu testów uczniów niż na nauczaniu. Tutaj też napisał swój podręcznik biologii Textbook of Biology wydany w 1893 r.

edytuj Życie osobiste

H. G. Wells w 1943

W październiku 1891 r. Wells poślubił swą daleką kuzynkę Izabele Marię i zamieszkali w wynajętym domku. Ich życie nie układało się dobrze, dochodziło do kłótni z ograniczoną intelektualnie żoną. Małżonkowie rozstali się i Wells od 1894 r. związał się ze swą poznaną wcześniej studentką Amy Catherine Robbins, którą poślubił w 1895 r. W tym też czasie pogorszył się stan jego zdrowia i musiał zrezygnować z nauczania i zająć się pisarstwem. Pisał coraz więcej materiałów dziennikarskich do prasy, oraz zaczął wydawać nowele i powieści. Przyniosło mu to sukces finansowy, a za uzyskane w ten sposób pieniądze kupił posiadłość w Heatherlea, by w końcu w 1900 r. osiąść w wybudowanym przez niego domu na wybrzeżu Anglii i nazwanym "Spade House".

W 1898 r. wraz z żoną i z przyjacielem George'em Gissingem wyruszył w podróż do Włoch. Jednakże w tym czasie nasiliły się kłopoty zdrowotne związane z nerką.

W 1901 r. urodził się pierwszy syn Herberta i Katarzyny – George Philip, a dwa lata później drugi syn – Frank Richard. Potem stosunki między małżonkami zaczęły się psuć za sprawą romansów pisarza.

W 1902 r. wstąpił do Towarzystwa Fabiańskiego ("Fabian Society") głoszącego ideały o podłożu socjalistycznym. na skutek wewnętrznych tarć w ugrupowaniu i konfliktu z Bernardem Shawem opuścił zniechęcony to ugrupowanie w 1906 r.

W 1910 r. sprzedał "Spade House", a w 1911 r. przeniósł się do Francji. Jednak w 1912 r. powrócił do Anglii. W 1914 i 1920 r. odwiedził Rosję. Zwłaszcza ta druga podróż, rosyjska bieda i katastrofa gospodarcza skłoniły pisarza do snucia katastroficznych wizji w swych powieściach fantastycznych. Lenina po rozmowie z nim oceniał jako marzyciela. Ponownie odwiedził ten kraj w 1934 r. przeprowadzając między innymi długi wywiad ze Stalinem.

Wybuch I wojny światowej traktował początkowo jako szansę dla Anglii na zdobycie dominującej roli, dzięki której na świecie miał zapanować pokój, wkrótce jednak zmienił zdanie i stał się pacyfistą. Z tego powodu II wojna światowa była dla niego ciężkim przeżyciem. Spędził ją w Londynie, obserwując z narażeniem swego życia i jakby nieczuły na własny los bombardowania stolicy Wielkiej Brytanii.

edytuj Twórczość

Wells tworzył bardzo dużo. Pisał również pod pseudonimem Reginald Bliss. Książki Niewidzialny człowiek czy Wojna światów stały się kanonem gatunku. Adaptacja radiowa Wojny światów wykonana przez Orsona Wellesa wywołała w 1938 r. panikę w USA, gdyż słuchacze uznali słuchowisko za relację z prawdziwej inwazji. Wojna światów doczekała się również wersji muzycznej. "Jeff Wayne's Musical Version Of The War Of The Worlds" to jedno z ciekawszych dzieł muzyki rozrywkowej lat 70. XX wieku. W rolę narratora wcielił się Richard Burton. Kolejne reedycje płyty ukazały się w latach 1995 i 2005. Wojnę Światów sfilmował Steven Spielberg w 2005 r. (adaptacja budzi jednak liczne kontrowersje). Najsłynniejsza powieść Wellsa Wehikuł czasu, opublikowana w 1895 r., doczekała się licznych wydań na całym świecie. Sfilmowana po raz pierwszy w 1960 r., powróciła do kin w 2002 r. w nowej ekranizacji. Jego twórczość z tego okresu przepełniona jest pesymistyczną wizją świata. Po sukcesie, jaki przyniosły Wellsowi powieści science fiction, skierował swoje zainteresowania w stronę literatury obyczajowo-społecznej. Kolejny etap jego twórczości to utopie i traktaty, a także dzieła encyklopedyczne z zakresu historii, filozofii, biologii i nauk ekonomicznych.

edytuj Znaczenie

Przez sobie współczesnych był uważany za publicystę oraz rzecznika postępu kulturalnego i reform społecznych o poglądach pacyfistycznych. Jest jednym z najpoczytniejszych pisarzy fantastyki naukowej, wywarł duży wpływ na przemiany polityczne w Anglii po I wojnie światowej.

edytuj Dzieła

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z H. G. Wellsa

Wells napisał sześćdziesiąt trzy książki, głównie z obszaru fantastyki, ale także powieści obyczajowe, filozoficzno-historyczne oraz z zakresu biologii.

edytuj Fantastyka i biologia

edytuj Powieści obyczajowe

• 1900 – Miłość i pan Lawisham (Love and Mr Lewisham)
• 1905 – Kipps
• 1909 – Tono-Bungay
• 1910 – Nowy Machavelli (The New Machiavelli)
• 1916 – Mr. Britling Sees It Through
• 1926 – Świat Williama Clissolda (The World of William Clisspol)

edytuj Filozoficzno-historyczne

• 1908 – First and last Things
• 1920 – Historia świata (The Outline of History)
• 1921 – The Salvaging of Civilization

edytuj Linki zewnętrzne

Zobacz kategorię na Wikimedia Commons:
Herbert George Wells

• (en) Biografia