Spoorlijnen in Nederland.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
██ European Train Control System level 2 ██ ATB+ ██ PZB ██ Crocodile (gepland op conventionele grenstrajecten België) ██ Geen automatische treinbeïnvloeding aanwezig |
██ Geëlektrificeerd ██ Niet geëlektrificeerd |
██ Enkelsporig ██ Dubbelsporig ██ 3-sporig ██ 4-sporig |
|
In Nederland ligt ongeveer 2800 km spoorlijn. Driekwart hiervan is geëlektrificeerd en een derde deel is enkelsporig (spoorwegemplacementen en dergelijke zijn hierin niet meegerekend).
Al het openbare spoor in Nederland is normaalspoor, alleen bij industrie en in pretparken wordt incidenteel nog smalspoor gebruikt. De openbare spoorinfrastructuur in Nederland wordt sinds 2003 namens de overheid beheerd door ProRail.
 Zie voor informatie over elektrificatie het artikel Elektrificatie van spoorlijnen in Nederland, voor informatie over de verdubbeling van de sporen het artikel Meersporigheid en voor informatie over treinbeïnvloeding op de Nederlandse sporen het artikel Automatische treinbeïnvloeding. |
Inhoud |
bewerk Geschiedenis
| Zie Geschiedenis van de spoorwegen in Nederland voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De eerste trein in Nederland reed op 20 september 1839 van Amsterdam naar Haarlem, het eerste deeltraject van de "Oude Lijn", de spoorlijn tussen Amsterdam en Rotterdam. De aanleg en exploitatie geschiedde door de particuliere Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HIJSM).
De tweede spoorlijn in Nederland begon zijn geschiedenis op 28 december 1843, de Rhijnspoorweg tussen Amsterdam en Utrecht, het eerste deeltraject van de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij (NRS), later verlengd naar Arnhem en in 1856 naar Duitsland. Deze lijn werd aanvankelijk aangelegd in breedspoor, om enkele jaren later omgebouwd te worden naar normaalspoor om aan te kunnen sluiten op het Duitse spoornet.
Vanaf 1863 kwamen ook de Centraalspoorweg van de Nederlandsche Centraal-Spoorweg-Maatschappij (NCS) alsmede de eerste lijnen van de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (SS) in exploitatie. Dit waren de belangrijkste spoorwegmaatschappijen in Nederland. Daarnaast werden door diverse kleinere spoorwegmaatschappijen spoorlijnen aangelegd.
In het zuiden van Nederland werden de eerste grensoverschrijdende lijnen aangelegd door buitenlandse maatschappijen, als verlengingen van de spoornetten in die landen. In 1853 werd de spoorlijn Maastricht - Aken geopend, de eerste verbinding met Duitsland; in 1854 volgde de lijn Antwerpen - Roosendaal over de Belgische grens.
De eerste elektrische spoorlijn in Nederland was de Hofpleinlijn. Op 1 oktober 1908 als elektrische lijn in gebruik genomen en geëxploiteerd door de Zuid-Hollandsche Electrische Spoorweg-Maatschappij (ZHESM).
Vanaf de jaren dertig werden vele minder drukke lijnen gesloten. De meeste bestaande spoorlijnen werden, uitgezonderd enkele grenstrajecten, vanaf 1938 geëxploiteerd door de N.V. Nederlandse Spoorwegen (NS). Dit bleef zo tot de reorganisatie van 1995.
bewerk Staatslijnen
Er zijn 9 staatslijnen in Nederland van A tot I.
bewerk Zie ook
bewerk Lijsten
- Lijst van spoorlijnen in Nederland
- Lijst van bijnamen van spoorlijnen in Nederland
- Lijst van Nederlandse metro- en sneltramlijnen
- Lijst van opgeheven spoorlijnen in Nederland
- Lijst van toeristische spoorwegen en museumlijnen in Nederland
- Lijst van treinseries in Nederland
- Lijst van Nederlandse spoorwegstations
- Lijst van Nederlandse spoorwegmaatschappijen
- Lijst van spoorlijnen in België
- Lijst van spoorlijnen in Duitsland
- Lijst van landen naar lengte spoorweg
bewerk Externe links
| Portaal Openbaar vervoer |
- ProRail spoorkaart van Nederland, 2008 - met onderscheid tussen stations en haltes
- Spoorkaart van Nederland, 2002
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Spoorlijnen in Nederland van Wikimedia Commons. |