Randstad (gebied).html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
De Randstad is een gebied in Nederland dat bestaat uit een ring van verstedelijking rondom een meer landelijk gebied, het Groene Hart. De Randstad is het grootste stedelijke gebied van Nederland. In de Randstad liggen de vier grootste steden van Nederland (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag), de grootste haven van Europa (Rotterdam) en bijna de helft van de Nederlandse universiteiten. Het parlement zetelt ook in het gebied (Den Haag).
De Randstad wordt ook wel Deltametropool genoemd. De term verwijst naar de ambitie om de Randstad, een aaneenschakeling van meerdere agglomeraties, als één grote metropool te laten functioneren.
De Randstad wordt soms opgedeeld in een noordelijk deel (Randstad Noord/Noordvleugel), met ongeveer vier miljoen inwoners en als belangrijkste plaatsen Amsterdam en Utrecht, en een zuidelijk deel (Randstad Zuid/Zuidvleugel) met ruim drie miljoen inwoners en als belangrijkste plaatsen Den Haag en Rotterdam.
Met Londen en Parijs, zijn de Randstad, de Vlaamse Ruit en het Duitse Rijn/Roergebied de belangrijkste stedelijke concentraties in Noordwest-Europa.
Inhoud |
bewerk Begrenzing
De exacte grootte van de Randstad is onduidelijk, omdat de Randstad niet hard gedefinieerd is. Steden als Alkmaar (en omgeving), Hoorn (en omgeving) en Lelystad worden niet altijd als deel van de Randstad gezien[1], hoewel andere bronnen, inclusief deze gemeenten zelf, zichzelf wel zien als deel van de Randstad.[2][3][4][5]
bewerk Provincies
De Randstad ligt in vier provincies:
bewerk Steden
bewerk Grote steden
De belangrijkste steden van de Randstad zijn de vier grootste steden van Nederland, te weten:
- Amsterdam 750.771 inwoners
- Rotterdam 582.736 inwoners
- Den Haag 478.948 inwoners
- Utrecht 296.305 inwoners
bewerk Middelgrote steden
Daarnaast telt de Randstad nog zeven steden met meer dan 100.000 inwoners, gerangschikt op inwoneraantal:
- Almere 184.414 inwoners
- Haarlem 147.758 inwoners
- Zaanstad 143.098 inwoners
- Amersfoort 142.299 inwoners
- Zoetermeer 120.257 inwoners
- Dordrecht 118.283 inwoners
- Leiden 116.571 inwoners
Daarnaast kent de Randstad nog een aantal historisch belangrijke steden met minder dan 100.000 inwoners:
bewerk Geschiedenis
De Randstad ontstond in een gebied met veel riviermondingen die bereikbaar zijn door schepen en dus de handel stimuleren. Men moest echter dijken bouwen om het gebied dat onder het zeeniveau ligt te beschermen. Dankzij de nieuwe waterkeringen ontstonden enkele steden vanaf de dertiende eeuw. De Randstad werd steeds belangrijker dankzij de nieuwe verbindingen met de zee en het Ruhrgebied. De bevolking groeide wegens het cultureel, economisch en politiek belang van de conurbatie. Het risico dat het gebied te veel zou verstedelijken neemt af omdat de bevolking niet meer groeit en omdat enkele instellingen uit de Randstad wegtrokken.
De naam Randstad is niet historisch en werd pas in de tweede helft van de twintigste eeuw achter het bureau bedacht. De naam is dus geen van oorsprong gebiedseigen toponiem.
bewerk Overige plaatsen
Kenmerkend voor de Randstad is het grote aantal verstedelijkte randgemeenten, zoals de gemeenten Almere, Amstelveen, Beverwijk, Capelle aan den IJssel, Haarlemmermeer, Heemstede, Hellevoetsluis, Hillegom, Houten, Huizen, Leiderdorp, Leidschendam-Voorburg, Lisse, Maarssen, Maassluis, Nieuwegein, Papendrecht, Pijnacker-Nootdorp,Schiedam, Soest, Spijkenisse, Vlaardingen, Voorschoten, Weesp, Zaandam en Zwijndrecht, die steeds maar groter worden door Vinex-uitbreidingen. Aan de rand van de Randstad liggen ook nog bijvoorbeeld de woonkernen Abcoude, Breukelen, en Gorinchem. De exacte grens van de Randstad is echter moeilijk vast te stellen.
bewerk Plaatsen in het Groene Hart
In het gebied dat (bijna) omsloten wordt door verstedelijking, het Groene Hart van de Randstad, liggen nog vier grote woonkernen, namelijk Alphen aan den Rijn, Gouda, Woerden en Zoetermeer.
bewerk Aantal inwoners
De Randstad telt afhankelijk van de begrenzing, tussen de 6,6[6] en 7,6 miljoen inwoners (de vier Randstadprovincies tezamen). Meestal wordt uitgegaan van 7,1 miljoen mensen. Daarmee is het gebied een van de grootste agglomeraties van Europa. Telt men de verstedelijkte (en in o.a. economisch opzicht van de Randstad afhankelijke) regio's aansluitend aan de Randstad ook mee, dan komt men uit op een inwonertal van iets over de 10 miljoen. Deze regio's zijn bijvoorbeeld Brabant-stad (ook wel de Brabantse Stedenrij of de Zandstad genoemd) en de Stadsregio Arnhem-Nijmegen.
bewerk Infrastructuur
De Randstad is sterk verstedelijkt (gemiddelde bevolkingsdichtheid 915 inw./km²) en bevat veel geconcentreerde infrastructuur. Een groot deel van de economische activiteiten in Nederland speelt zich af in de Randstad: zo liggen Schiphol en Rotterdam Airport binnen de Randstad en de haven van Rotterdam.
bewerk Problemen
Met de sterke verstedelijking gaat ook een aantal problemen gepaard. Zo is er relatief veel geluidshinder, luchtvervuiling en criminaliteit.
Een apart probleem is het relatief slechte bestuur van de Randstad. Hoewel de Randstad als één gebied wordt gezien, is er niet één bestuur dat er zich mee bezighoudt. Door een gezelschap van vier burgemeesters en vier Commissarissen van de Koningin is dit probleem aangekaart. Mogelijke oplossingen van dit probleem zijn het oprichten van één randstadprovincie, of zoals Statenlid Robbert Baruch voorstelde: zeven provincies, waarvan er vijf één Randstadautoriteit vormen.
Een ander probleem dat zich voordoet, is het feit dat de Randstad van zo'n nationaal en internationaal belang is, dat de overige regio's daardoor soms nog wel eens willen verbleken. De Randstad is duidelijk de economische trekker van Nederland, meer dan de helft van het BNP is voor rekening van de Randstad (zie Randstadprovincie), maar daar kunnen andere regio's niet altijd van mee profiteren. Verder wordt vaak verweten dat de politiek 'alleen maar aan de Randstad denkt', als het gaat om nieuwe maatregelen of wetten, waarbij de Randstad vaak de hoogste prioriteit heeft. Veel andere regio's voelen zich hierdoor benadeeld.
En een ander probleem dat zich vooral in de drukke Randstad afspeelt, is het zeer nijpende woningtekort. Hoewel woningtekort iets is wat mondiaal bekend is, is de situatie van Nederland uniek; Nederland is een van de weinige Westerse landen die maar niet lijkt te kunnen afrekenen met het woningtekort, iets waar andere landen minder, of soms zelfs geen, moeite mee hebben. Het spreekt voor zich dat dit probleem voor het grootste gedeelte in de Randstad te vinden is. Onder andere als gevolg hiervan, zijn de huur- en koopprijzen van huizen in de Randstad vaak veel hoger dan in bijvoorbeeld de Noordelijke provincies.
bewerk Sport en cultuur
Aan de andere kant is de Randstad ook een centrum van cultuur, met vele musea, schouwburgen, concertzalen en bioscopen. Ook vinden in de Randstad veel evenementen plaats.
bewerk Natuur
De natuur binnen de Randstad is volgens vele beperkt, terwijl er toch veel natuurgebieden zetelen, zoals de Kennemerduinen tussen Haarlem en Zandvoort, ook ligt hier het oudste natuurmonument, het Naardermeer en het oudste bos de Haarlemmerhout in Haarlem. De natuurgebieden van het Groene Hart worden normaliter niet tot de Randstad gerekend.
bewerk Belang van de Randstad nationaal/ internationaal
De Randstad is een van de grootste agglomeraties van de EU waar het gaat om economie en inwonertal. In 2008 is de Randstad de vierde grootste economische regio binnen de EU. Ze is van zeer groot belang op zowel nationaal als internationaal niveau. Op nationaal niveau moet men dan bijvoorbeeld denken aan de Nederlandse volksvertegenwoordiging in Den Haag, de TV- en radiostations in de omgeving van Aalsmeer en Hilversum, en het grootste treinstation van Nederland in Utrecht.
Internationaal is de Randstad ook een zeer belangrijke agglomeratie. Zo zetelen in Den Haag bijvoorbeeld onder andere het Joegoslavië-tribunaal, het Internationaal Strafhof, het Internationaal Gerechtshof, Europol, Permanent Hof van Arbitrage en Eurojust. Amsterdam is door verschillende organisaties ingedeeld als wereldstad, mede dankzij het grote culturele aanbod van de stad. Tevens is Schiphol een van de grootste luchthavens in de EU. Met een vierde plek komt de nationale luchthaven van Nederland na London Heathrow, Paris Charles de Gaulle en Frankfurt International Airport. Op het wereldtoneel blijft Schiphol rond plaats 12 hangen (zie lijst van drukste luchthavens). Verder ligt een van de grootste havens ter wereld in de Randstad (Rotterdam) en de bloemenveiling in Aalsmeer is de grootste ter wereld.
bewerk Toekomst
Het kabinet wil tot 2040 in het gebied minimaal 500.000 nieuwe woningen bouwen.[7][8]
bewerk Trivia
- De naam Randstad zou bedacht zijn door KLM-oprichter Albert Plesman.[9]
bewerk Zie ook
- Randstadprovincie, een mogelijke superprovincie in Nederland
- Lijst van grootste metropolen van Europa
- Vlaamse Ruit (de Belgische tegenhanger van de Randstad)
bewerk Externe links
- www.zuidvleugel.nl - Initiatief van de Provincie Zuid-Holland. Zuidvleugel is de bestuurlijke benaming voor het dichtstbevolkte deel (zuidwesten) van de Randstad.
- Atelier Zuidvleugel - Recente ontwikkelingen en infrastructurele plannen in de Zuidvleugel.
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|