Christelijk-Historische Unie.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

De Christelijk-Historische Unie (CHU) was een Nederlandse, protestants-christelijke politieke partij, opgericht in 1908 en opgegaan in het CDA in 1980.

Inhoud

bewerk Geschiedenis

De CHU werd op 9 juli 1908 opgericht, als fusie van de Christelijk-Historische Partij (opgericht 1903) en de Bond van Kiesvereenigingen op Christelijk-Historischen grondslag in de provincie Friesland (opgericht 1898). De partij kwam voort uit de vrij-antirevolutionairen van jhr. Alexander de Savornin Lohman, die als vooraanstaand Kamerlid voor de ARP in conflict was gekomen met zijn eigen partij, o.a. over de invoering van het algemeen kiesrecht. Hij was tot zijn dood in 1924 het belangrijkste gezicht van de CHU.

De CHU rekruteerde haar aanhang voornamelijk uit de leden van de hervormde kerk. Zij telde veel adellijke personen onder haar aanhang. In tegenstelling tot de ARP was het partijverband van de CHU altijd zeer losjes, waardoor de CHU-fractie vaak verdeeld stemde.

De Unie had een gematigd-conservatief karakter. Samen met de ARP en de Roomsch-Katholieke Staatspartij (RKSP) vormde ze de rechterzijde in de Nederlandse politiek. CHU-leider jhr. Dirk Jan de Geer was in het interbellum tweemaal minister-president.

Na de Tweede Wereldoorlog kwam de Unie onder de leiding van Tilanus de Oudere en Tilanus de Jongere. Een bekend Christelijk-Historisch parlementariër was freule Christine Wttewaall van Stoetwegen. In de jaren '70 werd onder leiders als Berend Jan Udink en Kruisinga een steeds rechtsere koers gevaren. Terwijl de partners KVP en ARP gedoogsteun gaven aan het kabinet-Den Uyl, koos de CHU voor de oppositie. "Gedoopte liberalen", werden de leden wel genoemd.

De krant die met de zuil van de CHU was geliëerd, was het dagblad De Nederlander en later De Nieuwe Nederlander.

In 1980 gingen de CHU, de ARP en de Katholieke Volkspartij (KVP) op in het Christen-Democratisch Appèl (CDA).

bewerk Bolwerken

De CHU haalde de hoogste percentages stemmen in de provincies Friesland, Zeeland en Overijssel. Met name het westen en zuidwesten van Friesland, het huidige Steenwijkerland, Zuid-Beveland en Walcheren en het eiland Marken waren bolwerken van de partij.

bewerk Eeuwfeest 2008

In oktober 2008 was het 100 jaar geleden dat de CHU werd opgericht. Bij die gelegenheid werd in de zaal van Tweede Kamer het boek gepresenteerd dat toen verscheen over de geschiedenis van de partij, mede geschreven door historicus Gerrit Voerman van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP). Voermans instituut vormde de redactie van het boek over de CHU. Voerman vertelde bij de presentatie dat vanuit historisch-wetenschappelijke kring tot dusver maar weinig aandacht was besteed aan de "apolitieke partij". De "machtspolitici van de KVP" en "de mannetjesputters van de ARP" trokken aldoor veel meer de aandacht. De CHU kende tal van "eigenzinnige types" maar werd ook gekenmerkt door "een stijl die wars was van scherpslijperij", aldus Voerman.

Wim Deetman, lid van de Raad van State, overhandigde het eerste exemplaar van het boek aan minister Hirsch Ballin, die de verhinderde premier verving. Als katholieke representant binnen het CDA benadrukte Hirsch Ballin "het belang van de herinnering aan de verscheidenheid binnen de partij". Deetman zelf haalde een bekend adagium van de partij aan: "het gaat niet om de majoriteit van het getal, maar om de autoriteit van het Woord van God". Typerend voor de CHU noemde Deetman de opvatting dat de overheid "een goddelijke roeping" heeft te vervullen en dat de staatkunde is gebaseerd op het Woord van God, ook al kan de interpretatie ervan uiteenlopen. En CHU'ers waren als dualisten in de Kamer altijd "echte volksvertegenwoordigers", met het besef dat ze de burger niet naar de mond moeten praten maar het publieke belang hebben te dienen [1] [2] [3].

bewerk Bekende personen

Minister-president:

Ministers:

Staatssecretarissen:

Eerste Kamervoorzitters:

Tweede Kamervoorzitter:

Fractievoorzitters Tweede Kamer:

Fractievoorzitters Eerste Kamer:

bewerk Literatuur

  • Marcel ten Hooven en Ron de Jong, Geschiedenis van de Christelijk-Historische Unie 1908-1980, 2008, 400 p., Boom - Amsterdam, ISBN 978-90-850-6649-1 [4][5] [6].
  • Willem Pekelder Voor volk en geweten; de Christelijk-Historische Unie in de Groene Amsterdammer 17 oktober 2008 (jrg.132, nr.42).
  • M.R.H. Calmeyer Herinneringen: memoires van een christen, militair en politicus, uitg. Sdu, Den Haag (1997) ISBN 90-12-08440-7
  • A.Rh. van Deursen 'Overheid en publiek belang: jhr. mr. A. F. de Savornin Lohman, Christelijk-Historische Unie en reformatorische politiek, uitg. Marnix van St. Aldegonde Stichting, Wetenschappelijk Studiecentrum van de RPF, Nunspeet (1994) ISBN 90-72016-19-X
  • Hans van Spanning In dienst van de theocratie. Korte geschiedenis van de Protestantse Unie en de Centrumgespreksgroep in de CHU,uitg. Boekencentrum, Zoetermeer, (1994) ISBN 90-239-1469-4.
  • Hans van Spanning De Christelijk-Historische Unie (1909-1980). Enige hoofdlijnen uit haar geschiedenis (1988).
  • W.F. de Gaay Fortman (red.) Jhr. mr. A. F. de Savornin Lohman, 29 mei 1837-11 juni 1924, uitg. Kok, Kampen (1987) ISBN90-242-5231-8
  • Jan Wieten Dagblad en doorbraak: De Nederlander en De Nieuwe Nederlander ISBN 90-242-0924-2
  • A.J. van Dulst (red.) Herinneringen aan de Unie waarin we ons thuis voelden Werkgroep Christelijk-Historische Karakteristieken, uitg. Stichting Uniepers, Den Haag (1980).
  • Hans van Spanning & B. Woelderink, red.K. de Vries & E. Bleumink Unie in het vizier: een korte kenschets van de ontwikkelingen in de Christelijk-Historische Unie na de tweede wereldoorlog, uitg. Semper Agendo, Apeldoorn (1968)
  • (brochure) Het vrijheidsbegrip bij C.H.U. en V.V.D. uitg. Jhr. Mr. A.F. de Savornin Lohmanstichting (1959).
  • P.A. Diepenhorst Trouw en met ere: de ontwikkelingsgang der antirevolutionaire of christelijk-historische richting in vogelvlucht, uitg. Ruys, Amsterdam (1952)
  • J.J.R. Schmal Christelijk-Historisch ook nu - Inleidende Beschouwingen, uitg. Blommendaal, Den Haag (1948)
  • J.R. Snoeck Henkemans Geschiedenis en beginsel van de Christelijk-Historische Unie uitg. Persvereeniging "Koningin en Vaderland", Apeldoorn

(1929, herz. editie 1934)

  • C.E. van Koetsveld De Christelijk-Historische Unie, uitg. Hollandia, Baarn (1909, herz. editie 1918)
  • J. Haafkens Toelichting op het program der christelijk-historische partij, uitg. Höveker & Wormser, Amsterdam (1905)


bewerk Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:
  1. ^ Piet H. de Jong Honderden oud-CHU'ers vieren virtueel eeuwfeest in Nederlands Dagblad donderdag 9 oktober 2008, pag.3
  2. ^ Pieter Jan Dijkman CHU ers vieren denkbeeldig eeuwfeest in Reformatorisch Dagblad donderdag 9 oktober 2008, pag.5
  3. ^ Meer dan vijftig jaar gescheiden in Friesch Dagblad maandag 13 oktober 2008
  4. ^ De eigenaardigste partij, Trouw, 8 okt 2008
  5. ^ De CHU: meer een levenshouding dan een politieke keuze, Jan Kuijk, Trouw, 11 okt 2008
  6. ^ Gerry van der List Lieve conservatieven in Elsevier 18 oktober 2008 (jrg.64, nr.42), pag.122


Nederlandse christelijke partijen

Algemene Bond - RKVP - RKSP - KVP - KNP - RKPN
ARP - BCS - CSP - CDP - SGP - CDU - GPV - RPF - EVP - ChristenUnie
VAR - CHKB - Friese Bond - CHP - CHU - HGS
CDA
Christen-Democratisch Appèl

Volksvertegenwoordigers en Bestuurders: Tweede Kamerleden · Fractievoorzitters
Partijleiders: Dries van Agt · Ruud Lubbers · Elco Brinkman · Enneüs Heerma · Jaap de Hoop Scheffer · Jan Peter Balkenende
Partijorganisatie: Christen Democratisch Jongeren Appèl · Wetenschappelijk Instituut voor het CDA
Voorgangers: Anti-Revolutionaire Partij · Christelijk-Historische Unie · Katholieke Volkspartij
All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.