ca de en es fr it nl no pl pt ru ro fi sv tr vo


 

Literatura

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych literaturą, umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych z tą dziedziną wiedzy.

Literatura to wszystkie "sensowne twory słowne" (Stefania Skwarczyńska), zatem dzieła artystyczne, literatura piękna, oraz teksty użytkowe, literatura stosowana - zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym. Dzieli się ją na trzy rodzaje literackie: epikę, lirykę i dramat.

Inne portale dotyczące literatury: Fantastyka, Harry Potter, Śródziemie.

Artykuł miesiąca

Antoni Lange


Antoni Lange (ur. 1861 lub 1863 w Warszawie, zm. 17 marca 1929 w Warszawie) – polski poeta, tłumacz, filozof, poliglota (15 języków), dramatopisarz i powieściopisarz zaliczany do pierwszego pokolenia poetów Młodej Polski[1]. Nazwany przez Juliana Tuwima "mistrzem poezji refleksyjnej"[2] a przez Stanisława Brzozowskiego "jednym z rzadkich w Polsce europejskich umysłów"[3]. Przedstawiciel dekadentyzmu i parnasizmu w Polsce, prekursor literatury fantastycznonaukowej. Propagator kultury Dalekiego i Bliskiego Wschodu, badacz polskiego romantyzmu, znawca literatury francuskiej.

Przyszedł na świat w roku 1861 (choć nie jest to pewna data) w Warszawie. Pochodził z rodziny żydowskiej o dużych tradycjach patriotycznych – jego ojciec, Henryk Lange, brał czynny udział w powstaniu listopadowym. W domu Lange panowała zatem atmosfera kultu i uwielbienia klasyki polskiej literatury, zwłaszcza romantycznej. Ukończywszy V Gimnazjum w Warszawie, młody Antoni zapisał się na studia uniwersyteckie: studiował na Wydziale Przyrodniczym. W tym czasie zaangażował się w działalność radykalnych i patriotycznych kół młodzieży. Około roku 1880 został przez władze rosyjskie wydalony z Uniwersytetu Warszawskiego (wówczas: Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego) za działania konspiracyjne (tzw. schodka apuchtinowska). Przez pewien czas utrzymywał się z pracy prywatnego nauczyciela i z publikowania wierszy o charakterze społecznym i narodowo-wyzwoleńczym, pisanych pod pseudonimami: Napierski i Antoni Wrzesień. Następnie wyjechał do Paryża, by podjąć studia na tamtejszym uniwersytecie. W 1890 w stolicy Francji został kierownikiem literackim warszawskiego "Życia". Prócz tego korespondował z "Przeglądem Tygodniowym", "Pobudką" i "Głosem". Przez pewien czas pracował jako nauczyciel języka polskiego w Batignolles. W Paryżu zapoznał się z nowymi prądami w sztuce, filozofią buddyjską, filologią języków wschodnich oraz teoriami Charcota, które odbiły piętno na jego twórczości prozatorskiej (Zbrodnia, W czwartym wymiarze). Uczestniczył w "obiadach czwartkowych" Stéphane Mallarmégo. W 1924 założył literackie czasopismo "Astrea", poświęcone szeroko pojmowanej teorii polskiego romantyzmu. Z założenia miała to być również pierwsza trybuna dyskusji na temat dziedzictwa literatury Trzech Wieszczów. Przez pewien czas pracował również w wydawnictwie "Biblioteki Groszowej". Po powrocie do Polski został członkiem Straży Piśmiennictwa Polskiego – instytucji organizowanej przez Warszawskie Towarzystwo Literatów i Dziennikarzy, będącej zaczątkiem powstałej później Akademii Literatury.

Przeczytaj cały artykuł

Propozycje na artykuł tygodnia
Archiwum

Rodzaje i gatunki literackie

Liryczne: aleksandryn anakreontyk, bergeretta, bukolika, ci, chōka, dumka, elegia, epigramat, epitafium, epyllion, fraszka, fu, gazel, haiku, hymn, kasyda, limeryk, oda, pieśń, psalm, rubajat, shi, sielanka, sonet, tren.

Epickie: anegdota, autobiografia, bajka, baśń, biografia, chansons de geste, epos, humoreska, kronika, legenda, makama, monogatari, nowela, opowiadanie, pateryk, powieść, powieść auktoralna, powieść autobiograficzna, powieść biograficzna, powieść detektywistyczna, powieść epistolarna, powieść fantastyczna, powieść historyczna, powieść kryminalna, powieść poetycka, powieść przygodowa, powieść psychologiczna, powieść społeczno-obyczajowa, powieść tendencyjna, sadż, sirat.

Dramatyczne: dramat antyczny, dramat niesceniczny, dramat satyrowy, dramat symboliczny, dramat szekspirowski, dramat romantyczny, dramat historyczny, dramat współczesny, dramat modernistyczny, dramat właściwy, komedia, oficjum, skecz, tragedia, tragifarsa.

Mieszane: ballada, ballada romantyczna, dramat romantyczny, gawęda, satyra, poemat dygresyjny, poemat heroikomiczny, powieść poetycka, sylwa, traktat.

Pograniczne: apologia, bestiariusz, dziennik, emblemat, esej, felieton, latopis, pamiętnik, reportaż.

Przeglądy chronologiczne

Literatura powszechna - Literatura polska

Aktualności literackie


Cytat miesiąca

Nie każdy dzień przynosi łowy.
Ale każdy powinien być dniem polowania.

Ernst Jünger


Chcesz pomóc?
Kategoria zalążków artykułów literackich zawiera już kilkadziesiąt haseł: biogramów pisarzy, definicji terminów literackich, opisów książek, nagród literackich, itp. Pomóż nam poprawić jakość tych haseł! Kliknij tutaj i wybierz artykuł, który chcesz poszerzyć. Dziękujemy!!!
Uwaga!

Nowe zadanie w WikiFaktorii: Mól książkowy, polegające na opisywaniu nowych książek i pisarzy. Można w nim zdobyć sporo punktów, a zatem - do dzieła!


Pytania merytoryczne możesz kierować do uczestników panelu eksperckiego w dziedzinie literatury i językoznawstwa.

Ostatnio dodane

Niektóre niedawno dodane artykuły związane z literaturą:

Sylwetki twórców: Aleš Čar - Mircea Cărtărescu - Roddy Doyle - Marcelo Figueras - Rodrigo Fresán - Marius Ivaškevičius - Patrick Kavanagh - Julio Llamazares - Hugh Lofting - Norman Mailer - Juan José Millás - Beata Ostrowicka - Ignacio Padilla - Craig Raine - Jaroslav Rudiš - Damon Runyon - Leonardo Sciascia - Goce Smilevski - Péter Zilahy

Dzieła literackie: Absalomie, Absalomie... - Droga przez Flandrię - Kocia kołyska - Lampart - Tortilla Flat - Wyżej podnieście strop, cieśle; Seymour - Introdukcja - Zazi w metrze - Żegnaj, laleczko

Pojęcia: Camonia - exemplum - indygenizm - kataleksa - Literatura farerska - Literatura fińska - Macondo - McOndo - pirychej - postać literacka - tradycja literacka

Artykuły na medal


Giacomo Casanova - Antoni Lange - Luis de Góngora y Argote - Victor Hugo - William Szekspir
William Wordsworth - William Butler Yeats - Samuel Taylor Coleridge - Zbigniew Herbert
Antoni Kucharczyk - Jacek Kaczmarski - Śródziemie - Odrodzenie Irlandzkie w literaturze - Literatura szwedzkojęzyczna


Inne portale polskiej Wikipedii


All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.